Σημάδια πόνου στις γάτες που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Μια γάτα που πονάει σπάνια θα το δείξει με τον τρόπο που περιμένουμε. Δεν θα κλαίει απαραίτητα, ούτε θα αποφεύγει πάντα το φαγητό ή την επαφή. Συχνά, τα σημάδια πόνου στις γάτες είναι μικρές αλλαγές στην καθημερινότητά τους: μια αγαπημένη θέση που εγκαταλείπεται, ένα άλμα που δεν γίνεται πια ή μια ξαφνική απομόνωση. Η έγκαιρη παρατήρηση αυτών των αλλαγών μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη διάγνωση και ουσιαστική ανακούφιση.

Η γάτα έχει εξελιχθεί ώστε να κρύβει την αδυναμία της. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πονάει, αλλά ότι χρειάζεται έναν προσεκτικό κηδεμόνα για να αναγνωρίσει όσα δεν εκφράζει φανερά. Η γνώση της συνηθισμένης συμπεριφοράς της δικής σας γάτας είναι το καλύτερο σημείο αναφοράς.

Γιατί ο πόνος στις γάτες περνά συχνά απαρατήρητος

Οι γάτες είναι ιδιαίτερα διακριτικές όταν δεν αισθάνονται καλά. Μπορεί να συνεχίζουν να τρώνε, να χρησιμοποιούν την άμμο τους και να σας πλησιάζουν, ενώ παράλληλα έχουν σημαντική ενόχληση. Ειδικά ο χρόνιος πόνος, όπως εκείνος που σχετίζεται με αρθρίτιδα, οδοντιατρικό πρόβλημα ή πάθηση του ουροποιητικού, μπορεί να εμφανίζεται σταδιακά και να θεωρείται λανθασμένα «φυσιολογικό γήρας».

Δεν είναι φυσιολογικό μια ηλικιωμένη γάτα να σταματά να ανεβαίνει στον καναπέ, να κοιμάται συνεχώς ή να δυσκολεύεται να περιποιηθεί το τρίχωμά της. Η ηλικία αυξάνει την πιθανότητα ορισμένων παθήσεων, δεν εξηγεί όμως από μόνη της την αλλαγή στη λειτουργικότητα και στη διάθεση.

Τα πιο συνηθισμένα σημάδια πόνου στις γάτες

Αλλαγές στη συμπεριφορά και στην επαφή

Μια συνήθως κοινωνική γάτα που κρύβεται κάτω από το κρεβάτι, αποφεύγει το χάδι ή αντιδρά όταν την αγγίζετε σε συγκεκριμένο σημείο, μπορεί να προσπαθεί να προστατευτεί από τον πόνο. Άλλες γάτες γίνονται ασυνήθιστα προσκολλημένες και ζητούν διαρκώς εγγύτητα.

Η ευερεθιστότητα, το φύσημα, το δάγκωμα ή το ξύσιμο χωρίς προηγούμενο ιστορικό επιθετικότητας χρειάζονται αξιολόγηση. Δεν πρόκειται πάντα για πρόβλημα χαρακτήρα. Μπορεί να είναι η αντίδραση ενός ζώου που φοβάται ότι θα πονέσει όταν το πλησιάσουν ή το σηκώσουν.

Λιγότερη κίνηση και δυσκολία στα άλματα

Η γάτα που πονάει στις αρθρώσεις, στη μέση ή στα άκρα της συχνά περιορίζει την κίνησή της. Μπορεί να διστάζει πριν πηδήξει, να ανεβαίνει σε χαμηλότερα σημεία αντί για τα αγαπημένα της ράφια ή να κατεβαίνει πιο αργά από έπιπλα και σκάλες. Μερικές φορές δεν υπάρχει εμφανής χωλότητα, γιατί η γάτα απλώς προσαρμόζει τη ζωή της για να μην πιέζει το σώμα της.

Παρατηρήστε επίσης τη στάση της όταν ξεκουράζεται. Μια σφιγμένη στάση σώματος, η ουρά κολλημένη κοντά στο σώμα ή η αδυναμία να βολευτεί μπορεί να υποδηλώνουν δυσφορία. Η ακινησία δεν σημαίνει πάντα ηρεμία.

Αλλαγές στην άμμο

Η αποφυγή της λεκάνης άμμου είναι από τα συμπτώματα που αξίζουν άμεση προσοχή. Μια γάτα με πόνο στις αρθρώσεις μπορεί να δυσκολεύεται να περάσει το ψηλό χείλος της λεκάνης. Μια γάτα με ενοχλήσεις στο ουροποιητικό μπορεί να συνδέσει την άμμο με τον πόνο και να ουρεί σε άλλα σημεία του σπιτιού.

Η συχνή προσπάθεια για ούρηση, η παραμονή στη λεκάνη χωρίς να παράγονται ούρα, το νιαούρισμα κατά την ούρηση ή η παρουσία αίματος στα ούρα είναι επείγοντα σημάδια. Ιδιαίτερα στους αρσενικούς γάτους, η απόφραξη της ουρήθρας μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε σοβαρή κατάσταση και απαιτεί άμεση κτηνιατρική φροντίδα.

Μειωμένη περιποίηση ή αλλαγές στο τρίχωμα

Οι γάτες φροντίζουν συνήθως σχολαστικά το τρίχωμά τους. Όταν ο πόνος περιορίζει την ευλυγισία τους, μπορεί να εμφανιστούν κόμποι, λιπαρό ή θαμπό τρίχωμα, κυρίως στην πλάτη και στα πίσω άκρα. Αντίστροφα, ορισμένες γάτες γλείφουν επίμονα μια περιοχή που πονάει, με αποτέλεσμα αραίωση του τριχώματος ή ερεθισμό του δέρματος.

Η υπερβολική περιποίηση δεν σημαίνει πάντα δερματολογικό πρόβλημα. Μπορεί να σχετίζεται με πόνο στην κοιλιά, στην ουροδόχο κύστη, στις αρθρώσεις ή ακόμη και με στρες. Η κλινική εξέταση βοηθά να ξεχωρίσει η αιτία.

Μείωση όρεξης, μάσημα από τη μία πλευρά και σιελόρροια

Ο πόνος στο στόμα και στα δόντια είναι συχνός, αλλά μπορεί να μη γίνει εύκολα αντιληπτός. Μια γάτα ίσως πλησιάζει το μπολ με ενδιαφέρον, όμως τρώει λιγότερο, αφήνει την ξηρά τροφή, ρίχνει μπουκιές ή μασάει μόνο από τη μία πλευρά. Κακή αναπνοή, σιελόρροια και ευαισθησία όταν αγγίζετε το κεφάλι αποτελούν επιπλέον ενδείξεις.

Η απώλεια όρεξης, ανεξάρτητα από την αιτία, χρειάζεται γρήγορη επικοινωνία με κτηνίατρο. Οι γάτες δεν πρέπει να μένουν πολλές ημέρες χωρίς να τρώνε, καθώς η παρατεταμένη ανορεξία μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά τον οργανισμό τους.

Εκφράσεις προσώπου και αναπνοή

Ο πόνος μπορεί να αλλάξει διακριτικά και την έκφραση της γάτας. Τα μάτια μπορεί να είναι μισόκλειστα, τα αυτιά γυρισμένα προς τα πλάγια ή προς τα πίσω και το κεφάλι χαμηλωμένο. Κάποιες γάτες φαίνονται «απούσες», με μικρότερη ανταπόκριση στο περιβάλλον.

Η γρήγορη ή κοπιαστική αναπνοή σε κατάσταση ηρεμίας, η αναπνοή με ανοιχτό στόμα και η έντονη αδυναμία δεν πρέπει να περιμένουν. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με πόνο, αλλά και με σοβαρές παθήσεις που απαιτούν άμεση εκτίμηση.

Πότε χρειάζεται άμεση κτηνιατρική εξέταση

Η ξαφνική αλλαγή συμπεριφοράς αξίζει πάντα ένα τηλεφώνημα στην κτηνιατρική ομάδα που παρακολουθεί τη γάτα σας. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η αναμονή δεν είναι ασφαλής: δυσκολία ή αδυναμία ούρησης, έντονη δύσπνοια, κατάρρευση, τραυματισμός, επίμονοι έμετοι, εμφανές πρήξιμο της κοιλιάς, παράλυση ή αδυναμία στα πίσω άκρα και έντονος πόνος όταν αγγίζετε το ζώο.

Αποφύγετε να δώσετε ανθρώπινα παυσίπονα ή φάρμακα που έχουν περισσέψει από άλλο κατοικίδιο. Πολλές κοινές δραστικές ουσίες είναι επικίνδυνες για τις γάτες, ακόμη και σε πολύ μικρές δόσεις. Η ανακούφιση του πόνου πρέπει να βασίζεται σε κτηνιατρική διάγνωση, σωστή δοσολογία και παρακολούθηση.

Τι μπορεί να διερευνήσει ο κτηνίατρος

Ο πόνος δεν είναι διάγνωση, αλλά σήμα ότι κάτι χρειάζεται διερεύνηση. Η κλινική εξέταση ξεκινά με το ιστορικό και την παρατήρηση της γάτας, ενώ μπορεί να ακολουθήσουν αιματολογικές και βιοχημικές εξετάσεις, εξέταση ούρων, ακτινογραφίες, υπερηχογράφημα ή οδοντιατρικός έλεγχος. Η επιλογή των εξετάσεων εξαρτάται από την ηλικία, τα συμπτώματα και τα ευρήματα της εξέτασης.

Σε μια οργανωμένη κτηνιατρική κλινική, η συνεργασία Παθολογικού, Ακτινοδιαγνωστικού, Διαγνωστικού Εργαστηρίου, Χειρουργικής και Οδοντιατρικής επιτρέπει να εξεταστεί το περιστατικό συνολικά. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν τα συμπτώματα είναι ασαφή ή όταν περισσότερες από μία αιτίες μπορεί να συνυπάρχουν.

Πώς να βοηθήσετε τη γάτα σας μέχρι την επίσκεψη

Κρατήστε τη γάτα σε ήσυχο, ζεστό χώρο, με νερό, τροφή και άμμο κοντά της ώστε να περιορίσει τις μετακινήσεις. Μην πιέζετε ένα ζώο που κρύβεται ή αντιδρά στο άγγιγμα. Αν χρειάζεται μεταφορά, χρησιμοποιήστε το κλουβί μεταφοράς και αποφύγετε απότομες κινήσεις.

Είναι πολύ χρήσιμο να σημειώσετε πότε ξεκίνησε η αλλαγή, αν η γάτα τρώει και πίνει, πόσο συχνά ουρεί ή αφοδεύει και ποια σημεία του σώματος φαίνονται ευαίσθητα. Ένα σύντομο βίντεο με τον τρόπο που περπατά, πηδά ή χρησιμοποιεί την άμμο μπορεί επίσης να βοηθήσει τον κτηνίατρο, ειδικά όταν η συμπεριφορά δεν εμφανίζεται το ίδιο μέσα στην κλινική.

Η γάτα σας δεν χρειάζεται να εκφράζει έντονα τον πόνο για να αξίζει φροντίδα. Όταν κάτι στη ρουτίνα της αλλάζει και σας δημιουργεί ανησυχία, εμπιστευτείτε την παρατήρησή σας και ζητήστε καθοδήγηση. Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι ένας ήρεμος, ουσιαστικός τρόπος να σταθείτε δίπλα σε ένα μέλος της οικογένειάς σας που δεν μπορεί να σας πει με λέξεις τι νιώθει.